Ochrona sygnalistów czyli na co muszą przygotować się przedsiębiorcy

17 grudnia 2019 roku weszła w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej, zwyczajowo nazywana dyrektywą o ochronie sygnalistów. Od tego momentu państwa członkowskie Unii Europejskiej, mają dwa lata na implementację do swojego porządku prawnego rozwiązań zapewniających obsługę oraz ochronę sygnalistów – czyli osób dokonujących zgłoszenia nieprawidłowości w ramach świadczonej pracy, pełnionych obowiązków, wykonywanej umowy. Należy mieć na uwadze, że przywołana dyrektywa wyznacza minimalne standardy w zakresie ustanowienia kanałów, procedur informowania o nieprawidłowościach oraz ochrony sygnalistów. O ostatecznym kształcie rozwiązań będą decydować krajowi ustawodawcy. Jeżeli chodzi o polskie regulacje, to na ten moment nie jest jeszcze pewne czy tematyka sygnalistów doczeka się własnej ustawy, czy na przykład stanie się częścią planowanej już od pewnego czasu nowej ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.

Zgodnie z powołaną dyrektywą nowe obowiązki związane z obsługa i ochroną sygnalistów mają odnosić się do podmiotów sektora prywatnego zatrudniających co najmniej 50 pracowników (z pewnymi wyjątkami wynikającymi z innych aktów prawnych np. ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu) oraz wszystkich podmiotów sektora publicznego (państwa członkowskie będą mogły zwolnić z obowiązku gminy liczące poniżej 10.000 mieszkańców lub zatrudniające poniżej 50 pracowników oraz inne podmioty sektora publicznego zatrudniające mniej niż 50 pracowników).

Na przedsiębiorcach będą ciążyły obowiązki związane z przygotowaniem procedur na potrzeby zgłoszeń wewnętrznych i działań następczych obejmujące:

1. zapewnienie kanałów przyjmowania zgłoszeń zapewniających ochronę poufności tożsamości sygnalisty,
2. potwierdzenie osobie dokonującej zgłoszenia przyjęcia zgłoszenia w terminie 7 dni oraz przekazanie w ciągu maksymalnie 3 miesięcy od dokonania zgłoszenia informacji zwrotnych o sposobie rozpoznania sprawy,
3. wyznaczenie bezstronnej osoby, działu lub podmiotu zewnętrznego zajmującego się realizacją działań następczych (podmioty te będą mogły odpowiadać również za przyjmowanie i obsługę zgłoszeń),
4. zapewnienie zrozumiałych i łatwo dostępnych informacji na temat procedur dokonywania zgłoszeń.

Wprawdzie nie znamy ostatecznego kształtu krajowych unormowań prawnych, niemniej warto już teraz rozważyć przygotowanie się do wdrożenia nowych procedur.

adwokat Michał Korszla