Nowe otwarcie dla rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce — ETF, KFI i reforma przepisów

W pierwszej połowie 2026 roku polski rząd włączył do swojego wykazu prac legislacyjnych projekt nowej ustawy mającej na celu kompleksową reformę zasad funkcjonowania rynku funduszy inwestycyjnych. Zapowiadane zmiany obejmują zarówno sektor funduszy pasywnych, w tym ETF-y, jak i segment alternatywnych funduszy inwestycyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem stworzenia nowego wehikułu inwestycyjnego — Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego (KFI).

Reforma ETF-ów — integracja z rynkiem europejskim

Jednym z kluczowych elementów projektu jest przekształcenie ram prawnych funkcjonowania funduszy typu ETF (Exchange Traded Fund) w Polsce. Planowana regulacja ma umożliwić działanie ETF-ów w formule UCITS — czyli jako przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe zgodnych z unijnymi standardami UCITS. Taka konstrukcja pozwoliłaby na:

• korzystanie z paszportu unijnego, co umożliwia dystrybucję polskich ETF-ów w krajach UE;
• obecność na globalnych platformach analitycznych i rankingach (np. Morningstar, Refinitiv);
• zwiększenie atrakcyjności inwestycji dla inwestorów instytucjonalnych, w tym zagranicznych.

Projekt przewiduje także możliwość emisji nowych klas jednostek uczestnictwa, które będą dopuszczone do obrotu giełdowego, co zbliży klasyczne fundusze inwestycyjne do mechanizmu ETF-ów, łącząc dystrybucję funduszy z obrotem na rynku wtórnym.

Reforma ta ma przygotować polski rynek kapitałowy do działania w skali europejskiej oraz stworzyć warunki równej konkurencji towarzystw funduszy inwestycyjnych z funduszami zagranicznymi.

Kwalifikowany Fundusz Inwestycyjny — wehikuł dla rynku private equity

Drugim filarem reformy jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nowego typu alternatywnego funduszu inwestycyjnego — Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego (KFI). Jak wynika z opisu projektu, KFI ma być strukturalnie zaprojektowany na wzór funduszy private equity/venture capital funkcjonujących na rynkach UE.

Nowy fundusz charakteryzować się będzie między innymi:

• działalnością w modelu kapitału deklarowanego (commitment), z wpłatami realizowanymi na wezwanie zarządzającego (capital calls);
• działaniem w formule zamkniętej, bez możliwości umorzeń na żądanie inwestora;
• strukturą wypłat i podziału zysków zgodną z modelem waterfall (zwrot kapitału, minimalna stopa zwrotu, wynagrodzenie zarządzającego);
• wyższym standardem transparentności i formalnym organem inwestorów, co wzmacnia nadzór nad działaniami zarządzającego.

KFI będzie podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego oraz reżimowi sankcyjnemu określonemu w ustawie o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zarządzać nim będą mogły: towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI), zarządzający ASI zarejestrowani w KNF lub podmioty z UE zgodne z AIFMD.

Ta konstrukcja ma na celu ułatwienie rozwoju rynku private equity i venture capital w Polsce, zwiększenie roli kapitału prywatnego w finansowaniu działalności przedsiębiorstw, a także przyciągnięcie kapitału zagranicznego do kraju.

Wpływ na inwestorów instytucjonalnych i rynek kapitałowy

Projekt ustawy zawiera również przepisy mające usprawnić możliwości inwestycyjne instytucji takich jak Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) i fundusze emerytalne, poprzez doprecyzowanie ram prawnych umożliwiających lokowanie środków w fundusze rynku prywatnego, w tym w KFI lub podobne wehikuły inwestycyjne z UE. Obecne regulacje w praktyce ograniczają takie inwestycje, utrudniając dywersyfikację portfeli oraz wykorzystanie krajowego kapitału emerytalnego dla rozwoju gospodarki.

Cel reformy i harmonogram prac

Głównym celem nowej ustawy jest likwidacja barier regulacyjnych na rynku kapitałowym, zwiększenie jego atrakcyjności oraz stworzenie bardziej konkurencyjnego środowiska dla krajowych i zagranicznych inwestorów. Projekt ma też na celu wzmocnienie pozycji polskich instytucji finansowych na europejskiej mapie funduszy inwestycyjnych.

Rząd planuje przyjęcie projektu ustawy regulującej powyższe zmiany w IV kwartale 2026 roku.

Autorzy:

Filip Sadowski, asystent prawny

Jarosław Rudy, radca prawny