FATCA a spółki z kapitałem zagranicznym

Dlaczego amerykański udziałowiec może oznaczać polskie obowiązki sprawozdawcze?

FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act) to amerykańska ustawa, której celem jest uszczelnienie systemu podatkowego USA poprzez ujawnianie zagranicznych aktywów osób i podmiotów objętych amerykańskim obowiązkiem podatkowym. Polska wdrożyła te zobowiązania na podstawie umowy międzyrządowej z USA podpisanej 7 października 2014 roku oraz ustawy z 9 października 2015 roku – przepisy obowiązują od 1 grudnia 2015 roku.

W praktyce FATCA bywa kojarzona wyłącznie z bankami, ale krąg podmiotów objętych obowiązkami jest znacznie szerszy. Ustawa definiuje pojęcie „instytucji finansowej” w sposób, który obejmuje nie tylko banki, domy maklerskie czy towarzystwa funduszy inwestycyjnych, ale w określonych przypadkach również spółki holdingowe, inwestycyjne i alternatywne spółki inwestycyjne. Dla grupy kapitałowej z udziałem amerykańskim oznacza to, że obowiązek sprawozdawczy może powstać tam, gdzie nikt się go nie spodziewał – nie w banku obsługującym spółkę, a w samej strukturze właścicielskiej.

Co to oznacza dla spółki z zagranicznym kapitałem?

Jeśli udziałowcem lub beneficjentem rzeczywistym spółki jest osoba lub podmiot posiadający status amerykańskiego podatnika, bank prowadzący rachunek spółki może zażądać dodatkowych oświadczeń (tzw. formularzy W-8 lub W-9) i klasyfikować klienta zgodnie z reżimem FATCA. Brak właściwej klasyfikacji lub nieprzekazanie wymaganych informacji może skończyć się odmową otwarcia rachunku, zamrożeniem środków, a w skrajnych przypadkach – nałożeniem przez instytucję finansową podatku u źródła w wysokości 30% na określone płatności o źródle amerykańskim.

Co istotne, sama spółka, jeśli spełnia ustawową definicję instytucji finansowej – co zdarza się np. w strukturach inwestycyjnych, ASI czy spółkach celowych (SPV) – może mieć własny, samodzielny obowiązek raportowy wobec polskich organów podatkowych, niezależny od obowiązków jej banku. Obowiązek ten dotyczy też tzw. raportowania zerowego, czyli sytuacji, w której spółka nie identyfikuje żadnych rachunków podlegających raportowaniu.

Jak ograniczyć ryzyko?

W praktyce sprowadza się to do trzech kroków: ustalenia, czy spółka w ogóle podlega definicji instytucji finansowej w rozumieniu ustawy FATCA, weryfikacji statusu podatkowego udziałowców i beneficjentów rzeczywistych, oraz – jeśli obowiązek raportowy faktycznie powstaje – wdrożenia procedury identyfikującej rachunki i przygotowania raportu w wymaganym terminie. Pominięcie tej analizy bywa kosztowne, zwłaszcza w grupach kapitałowych z wielopoziomową strukturą właścicielską, gdzie status FATCA bywa nieoczywisty na pierwszy rzut oka.

Jeśli Twoja spółka ma zagranicznego, w tym amerykańskiego, udziałowca i nie masz pewności, czy powstają obowiązki wynikające z FATCA – warto to zweryfikować, zanim zrobi to za nas instytucja finansowa albo organ podatkowy.