Co dla przedsiębiorców oznacza stan klęski żywiołowej?

W związku z wyjątkowo trudną sytuacją powodziową w części naszego kraju 16 września Rząd wprowadził stan klęski żywiołowej na terenach dotkniętych powodzią. Wczoraj rozszerzono terytorium objęte stanem klęski żywiołowej o kolejne powiaty, obecnie są to:

1. w województwie śląskim – powiaty bielski, cieszyński, pszczyński i raciborski oraz miasto na prawach powiatu Bielsko – Biała,
2. w województwie opolskim – powiaty brzeski, głubczycki, kędzierzyńsko – kozielski, krapkowicki, opolski, nyski i prudnicki,
3. w województwie dolnośląskim – powiaty dzierżoniowski, kamieniogórski, karkonoski, kłodzki, lubański, lwówecki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki oraz miasto na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenia Góra.

Co zmienia stan klęski żywiołowej i co oznacza to dla przedsiębiorców?

Zgodnie z art. 232 Konstytucji rząd może wprowadzić stan klęski żywiołowej na czas oznaczony nie dłuższy niż 30 dni. Przedłużenie okresu obowiązywania może nastąpić wyłącznie za zgodą Sejmu. Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej niesie za sobą różne ograniczenia wolności i praw człowieka, także przedsiębiorców. Na co muszą być oni przygotowani?

W stanie klęski żywiołowej przedsiębiorcy muszą liczyć się z ograniczeniami swobody działalności przewidzianymi w art. 21 ustawy o stanie klęski żywiołowej, takimi jak np.

• zawieszenie działalności określonych przedsiębiorców;
• nakaz lub zakaz prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;
• nakaz oddelegowania pracowników przedsiębiorstwa do dyspozycji organu kierującego działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia;
• zakazie okresowego podwyższania cen na towary lub usługi określonego rodzaju;
• nakaz stosowania cen ustalonych na towary lub usługi mające podstawowe znaczenie dla kosztów utrzymania konsumentów;
• wykorzystanie, bez zgody właściciela lub innej osoby uprawnionej, nieruchomości i rzeczy ruchomych;

Jeśli przedsiębiorca zostanie objęty ograniczeniami związanymi z ogłoszeniem stanu klęski żywiołowej, jego pracownicy mogą zostać objęci następującymi konsekwencjami:

• zmianą systemu, wymiaru i rozkładu czasu pracy, w tym wydłużeniu okresu rozliczeniowego do dwunastu miesięcy, na zasadach określonych w Kodeksie pracy;
• obowiązku pracy w niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy, w tym wydłużeniu okresu rozliczeniowego do dwunastu miesięcy, na zasadach określonych w Kodeksie pracy;
• powierzeniu pracownikowi wykonywania pracy innego rodzaju niż wynikający z nawiązanego stosunku pracy; w takim przypadku pracownik zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, obliczonego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.

Ograniczenie swobody działalności gospodarczej przedsiębiorcy w związku z ogłoszeniem stanu klęski żywiołowej otwiera drogę do przyznania odszkodowania. Zgodnie z Ustawą z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela, aby uzyskać takie odszkodowanie, przedsiębiorca musi złożyć pisemny wniosek do Wojewody. Wojewoda ma trzy miesiące na rozpatrzenie wniosku. W przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku przedsiębiorcy, środki zostaną wypłacone w ciągu jednego miesiąca.

Sytuacja jest dynamiczna, dlatego też należy na bieżąco śledzić wszystkie informacje dotyczące rozszerzania stanu klęski żywiołowej o kolejne terytoria.

Ofiarom kataklizmu niezwykle współczujemy.

Autorzy:

Filip Sadowski, asystent prawny

Karolina Odrobina, asystentka prawna

Michał Korszla, adwokat