Aktualności

Aktywizacja zawodowa i wsparcie w wychowaniu dziecka, czyli program „Aktywny Rodzic”

10 czerwca 2024 roku Prezydent podpisał ustawę o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny Rodzic”. Ustawa ta wprowadza do systemu prawnego trzy świadczenia:

  • świadczenie „aktywni rodzice w pracy”
  • świadczenie „aktywnie w żłobku”
  • świadczenie „aktywnie w domu”

Program „Aktywny Rodzic” będzie dotyczył wszystkich dzieci, które w momencie wejścia w życie programu będą mieć od 12 do 35 miesięcy. Wsparcie będzie udzielane przez okres 24 miesięcy. Każdy rodzic, który wychowuje dziecko w tym wieku, może wybrać jedno z powyższych świadczeń. Rodzice będą mieć możliwość wielokrotnej zmiany wybranego świadczenia tj. rezygnacji z jednej formy wsparcia i przejścia na drugą.

Świadczenie „aktywni rodzice w pracy” będzie przysługiwać jeżeli oboje rodzice są aktywni zawodowo. Z programu będą mogli skorzystać zarówno rodzice wykonujący pracę na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenie, jak i prowadzący działalność gospodarczą. Ustawa wprowadza minimalny próg aktywności zawodowej dla każdego z rodziców – podstawa, od której opłacane są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich, nie może być niższa niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Świadczenie wyniesie 1500 zł miesięcznie. W przypadku dzieci z niepełnosprawnościami zostanie podwyższone do wysokości 1900 zł miesięcznie. Rodzice będą mogli samodzielnie zdecydować, na co przeznaczą otrzymane pieniądze. Mogą wydać te środki np. na sfinansowanie opieki sprawowanej przez nianię lub babcię. Jeśli rodzice zdecydują się na zawarcie z nianią lub babcią umowy i zgłoszą ją do ZUS, to z budżetu państwa zostaną sfinansowane składki od tej umowy – do wysokości podstawy od tej umowy nie wyższej niż 50% minimalnego wynagrodzenia. Ustawa nie przewiduje jednak konieczności udowodniania rozliczenia otrzymanych środków na sfinansowanie opieki nad dzieckiem. Jedynym warunkiem, którego spełnienie będzie weryfikowane w przypadku świadczenia „aktywni rodzice w pracy” jest warunek dot. aktywności zawodowej rodziców.

Świadczenie „aktywnie w żłobku” będzie kierowane do rodziców dzieci, które korzystają ze żłobka, klubu dziecięcego lub dziennej opieki. Wsparcie w ramach tego świadczenia wyniesie do 1500 zł miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko z niepełnosprawnościami. W ustawie zastrzeżono, że kwota wsparcia nie może być wyższa niż wysokość opłaty, jaką rodzice ponoszą za pobyt dziecka w instytucji opieki. Fundusze nie będą trafiały bezpośrednio do rodziców. Świadczenie będzie przelewane co miesiąc na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego instytucję opieki, do której uczęszcza dziecko. „Aktywnie w żłobku” zastąpi obecnie funkcjonujące dofinansowanie w wysokości do 400 zł do opłaty za pobyt w instytucjach opieki do lat 3, uregulowane w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3.

Świadczenie „aktywnie w domu” zostało stworzone z myślą o rodzicach, którzy nie mogą skorzystać z pozostałych świadczeń oferowanych w ramach programu „Aktywny rodzic” (np. ze względu na to, że jeden z rodziców pozostaje nieaktywny zawodowo lub dziecko nie uczęszcza do instytucji opieki). „Aktywnie w domu” wyprze mniej korzystny, gdyż nie przysługujący na pierwsze dziecko, rodzinny kapitał opiekuńczy. Wsparcie w ramach tego świadczenia będzie wypłacane w wysokości 500 zł miesięcznie przez okres 24 miesięcy.

Realizacja programu zostanie powierzona Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. To ZUS będzie przyjmował i weryfikował wnioski oraz wypłacał świadczenia. Rodzic będzie mógł złożyć wniosek o przyznanie świadczenia wyłącznie przez internet. Do dyspozycji rodziców będą 4 kanały wnioskowania: Platforma PUE ZUS, Aplikacja mobilna mZUS, bankowość elektroniczna oraz Portal Emp@tia. Świadczenie wybrane w ramach programu „Aktywny Rodzic” można łączyć z innymi świadczeniami wypłacanymi na dzieci np. ze świadczeniem z programu „Rodzina 800 plus”. Wnioski o nowe świadczenie będzie można składać od 1 października 2024 roku.

 

Autorki:

Karolina Odrobina, asystentka prawna

Katarzyna Hiller, radca prawny 

Autor

Katarzyna Hiller

Radca prawny, Compliance Officer, LL.M. in International Commercial Law

Katarzyna Hiller